Planet of the Apes is een oude koe

Regisseur: Franklin J. Schaffner
Release: 1968
Genre: adventure, drama, mystery
Cast: Charlton Heston (Colonel George Taylor), Roddy McDowall (Cornelius), Kim Hunter (Dr. Zira), Maurice Evans (Dr. Zaius - Minister of Science), James Whitmore (President of the Assembly), James Daly (Dr. Honorious - Deputy Minister of Justice), Linda Harrison (Nova)
Meer informatie op de IMDb
Trailer op YouTube

Na het zien van Rise of the Planet of the Apes (het nieuwe ‘origin’ verhaal) vraag je je toch wel af hoe één en ander nu weer in elkaar zat met de originele Planet of the Apes uit 1968. Was daar geen ruimteschip mee gemoeid? En het Statue of Liberty in vervallen toestand? En was Caesar (die uit de nieuwe film) de grote baas in die originele film? Maar klopt dat dan wel, want de originele lag toch verin de toekomst, niet?

Planet of the Apes uit 1968 speelt zich af in 3978. Charlton Heston is een ruimtevaarder met een mond vol tanden die vertrekt vanop de aarde en plant om in het jaar 2673 terug te keren (via tijdreizen). Wat zijn missie juist is, komen we niet te weten, maar hij lijkt de huidige toestand op de blauwe planeet zodanig beu te zijn (mensen, weet je wel) dat hij er een paar honderd jaar tussenuit moet. Hij wordt wakker terwijl zijn ruimteschip neer aan het storten is en ziet nog net dat hij een tikkeltje later aankomt dan verwacht. Hij gaat ervan uit dat hij op een andere planeet zit. Samen met zijn collega-ruimtevaarders kruipt hij uit het neergestorte ruimteschip en gaat op zoek naar een teken van vegetatie en/of leven.

Leven vinden ze op spectaculaire wijze. Ze worden gevangen genomen door aapachtigen en in kooien opgesloten. Eén van hen wordt doodgeschoten, een andere gaat al een niet veel beter lot tegemoet en het hoofdpersonage is zijn stem kwijt dus kan niet uitleggen wie hij is en van waar hij komt. De wereld waarin hij terecht komt blijkt gedomineerd te worden door chimpansees, orang-oetangs en gorilla’s. De mens wordt er beschouwd en behandeld als een beest: vergelijkbaar met hoe wij nu apen behandelen.

Er zijn vele dingen die niet kloppen. Is dit omdat de film zo’n oude koe is of was dit in 1968 ook al het geval? De kijker was toen misschien wat minder gewend dan de moderne kijker, dus de grime ziet er heel erg verouderd uit, maar zal toen nog redelijk overgekomen zijn. Maar een pop waarvan de batterijen na 2000 jaar nog werken? Dat is redelijk stupid. Zo zijn er veel details die simpelweg niet kloppen. En het blijft jammer genoeg niet bij de details. Het verhaal zelf rammelt langs alle kanten en houdt niet veel in. Het gaat over de vraag wat er zou gebeuren als de mens zou verdwijnen op de planeet. That’s it. Het is heel simpel en het zit vrij dom in elkaar, maar tegelijk is het ook een heel krachtig idee. Het is niet voor niets dat deze originele film heel veel volk lokte en er een hoop films en –series volgden. Zelfs tot op de dag van vandaag is het een idee dat ons blijft bezighouden.

Het acteerwerk is een dikke ramp. Charlton Heston is op zijn ergst als hij zogezegd niet kan praten (een beetje later vindt hij dan toch ineens een tweede stem). Ook de andere mensen die niet kunnen praten, slagen er niet in om hun emoties op een geloofwaardige manier over te brengen. De apen kunnen met de dikke laag caoutchouc op hun gezicht ook zo goed als geen enkele emotie tonen (het kussen is misschien wel het ergste). En sommigen lopen als apen en anderen lopen als mensen. Wat is het nu? Wel een positief punt wat de acteurs betreft, is Linda Harrison, de love interest van Charles die vooral haar mond moet houden en mooi moet zijn. Dat doet ze heel goed.

De beste scène in de film is de laatste. Alleen al hiervoor is het de moeite om de ganse film nog eens van onder het stof te halen. Oh ja, Caesar komt in deze film niet terug. Gelukkig, want anders had Rise of the Planet of the Apes met een serieuze time gap gezeten.

Numbers: Pvt. Cowboy 3/10 - IMDb 8/10 - Box Office Mojo 33 miljoen $

Rise of the Planet of the Apes gaat over apen

Regisseur: Rupert Wyatt
Release: 2011
Genre: action, drama, sci-fi
Cast: James Franco (Will Rodman), Freida Pinto (Caroline Aranha), John Lithgow (Charles Rodman), Tom Felton (Dodge Landon), David Oyelowo (Steven Jacobs), Andy Serkis (Caesar)
Meer informatie op de IMDb
Trailer op YouTube

Rise of the Planet of the Apes is een ‘origin story’ dat netjes vertelt hoe we in de toekomst gaan komen tot een planeet waar apen de baas zijn. In de originele film Planet of the Apes van 1968 komen we dit namelijk niet echt te weten. Het grote verschil met de vorige Planet of the Apes films is dat men voor deze het digitale team achter Avatar en Lord of the Rings aan het werk gezet heeft. Zij creëerden een volledig door de computer gegenereerde aap met de hulp van ‘performance capture’. Andy Serkis (Gollum in The Lord of the Rings) was de acteur die voor de ‘performance’ zorgde.

Will is een wetenschapper die werkt aan een geneesmiddel tegen Alzheimer. Zijn motivatie om snel een geneesmiddel te vinden is groot aangezien zijn vader ook getroffen is door de ziekte. In het laboratorium waar hij werkt doen ze proeven op apen (chimpansees). Net als hij voor een grote doorbraak staat, moet hij zijn programma zo goed als stopzetten omwille van een incident met één van de dieren. Hij neemt een baby chimpansee, Caesar, mee naar huis om daar zijn observaties verder te zetten. Caesar blijkt veel intelligenter te zijn dan zijn soortgenoten en hij wordt elke dag slimmer.

Het meest opvallende aan deze nieuwe tackle op wat hoogstwaarschijnlijk een succesvolle franchise gaat worden, is de bijna afwezigheid van mensen in de film. Het is de aap die centraal staat en het gaat uitsluitend over zijn ‘rise’ naar absolute macht. Deze groei of tocht of hoe je het ook wil noemen wordt schitterend opgebouwd. Van kleine baby-aap tot machtige leider: alles wat daar tussen ligt, werd perfect uitgeschreven, uitgetekend, geacteerd en in beeld gebracht.

De verleiding moet groot geweest zijn om meer in te zoemen op ‘de mensen’ en op hun relatie met elkaar en hun gevoelens tegenover de apen. Maar dat doet men heel bewust niet. We krijgen enkel de absolute basisinformatie over de mensen in de film. Zo had men meer kunnen focussen op de relatie tussen Will en zijn vriendin Caroline of tussen Will en zijn vader, maar daar gaat het verhaal niet over. Soms voelt het zelfs aan dat we te weinig informatie krijgen over deze mensen, want we voelen eigenlijk niets voor hen. De apen, in het bijzonder Caesar, voelen we bijzonder goed aan: we weten perfect hoe ze zich voelen.

Voor zuiver digitale beesten is dat toch wel een knappe prestatie. De apen spreken niet, dus als kijker ga je enkel af op de emoties die ze tonen. Het is de eerste keer dat een film dit zo goed voor elkaar krijgt. Het is vergelijkbaar met Avatar, maar dat was een virtuele wereld. Apen zijn dieren die we kennen en waarvan we weten hoe ze eruit zien, de digitale copies moesten dan ook perfect zijn om ons te overtuigen dat we niet naar een ‘lege’ computersimulatie aan het kijken zijn.

Tussen deze ‘origin story’ en het originele verhaal zit nog een stevig gat. Als deze film het goed doet aan de box office zijn we vermoedelijk vertrokken voor nog een paar films.

Voor alle duidelijkheid (en vooral voor de fans van science fiction): dit is geen zuivere science fiction film. In de andere Planet of the Apes films zijn de typische elementen uit dat genre veel sterker aanwezig. Uiteraard zijn er wel bepaalde elementen noodzakelijk om het verhaal aannemelijk te maken (genenmanipulatie bv.). Maar deze film speelt zich af in de huidige tijd, er zijn geen ruimteschepen of buitenaardsen mee gemoeid en we zitten gewoon op planeet aarde. Het is eerder een dramatische actiefilm dan een science fiction film.

Numbers: Pvt. Cowboy 7/10 - IMDb 8/10 - Metacritic 68/100 - Box Office Mojo 121 miljoen $